Дар ҳама давру замон ҷиҳати шарҳу тафсири захира ва таркиби луғавии забон донишмандон ба таҳияву тадвини луғату фарҳангномаҳо рӯ овардаанд, ки миёни онҳо луғатҳои тафсирӣ мақоми хос доранд. Метавон гуфт, ки маҳз дар фарҳангҳои тафсирӣ қудрату ғановатмандии таркиби луғавии забон зоҳир гардида, бо ин роҳ низоми маъноии он барои соҳибони забон дар шакли содаву оммафаҳм пешниҳод карда мешавад. Ба қавли профессор Ҳ. Маҷидов «дар байни анвои мухталифи луғатҳои забони муосири тоҷик луғати тафсирӣ мавқеи махсус дорад.

Кӯдакеро сӯи бӯстон хонд ғам, модар чӣ гуфт?

Гуфт: Рав, бӯстони мо домони модар сохтанд.

                                           (Хоқонии Шарвонӣ)

Фарҳанги мардуми тоҷик таърихи хеле тӯлонӣ дошта, ҷашну маросим, урфу одат, анъана ва расму ойинҳои зиёдеро фаро мегирад. Ҳар як ҷашну маросим бо хусусиятҳои хоси худ дар ҳаёти маънавии тоҷикон аҳамияти махсусро касб карда, ҷиҳати рушду густариши фарҳанги миллӣ хидмат мекунад. Фарҳанги мардуми тоҷик фарогири як қатор расму ойинҳоест, ки бевосита ба зиндашавии табиат, фарорасии фасли баҳор ва оғози соли навин рабт дорад.

Худованд ба сари мардуми кулфатзада ва даргириҳои замони ҷанги таҳмилӣ ҷавонеро пайдо намуд, ки аз замони ба тахт нишастан пайғамбарона рафтор намуда, халқу миллаташро дар паноҳ гирифт ва то имрӯз мардумонашро ба дараҷаҳои баланди зиндагӣ кашида, ҳифз ва ҳимоя карда меояд.